Begin achttiende eeuw was Utrecht een jaar lang het diplomatieke centrum van Europa. Gezanten uit alle grote landen onderhandelden er over het einde van een oorlog die het continent had verscheurd.
De Spaanse Successieoorlog
Toen de Spaanse koning Karel II in 1700 zonder kinderen overleed, dreigde de Spaanse troon in Franse handen te vallen. Engeland, de Republiek en Oostenrijk wilden dat voorkomen, en zo ontstond een oorlog die meer dan tien jaar duurde en in grote delen van Europa werd uitgevochten.
Waarom Utrecht
De Republiek gold als relatief neutraal terrein om te onderhandelen, en Utrecht lag centraal en was goed bereikbaar. Vanaf januari 1712 kwamen honderden diplomaten met hun gevolg naar de stad. Het stadhuis was het centrum van de besprekingen, maar veel werd buiten de officiële zittingen geregeld, tijdens diners en ontvangsten in de voorname huizen.
De verdragen
In april 1713 werden de eerste verdragen getekend. Er volgden nog meer akkoorden. Samen regelden ze onder meer dat een Franse prins koning van Spanje werd, op voorwaarde dat de Spaanse en Franse kroon nooit verenigd zouden worden. Groot-Brittannië kreeg onder meer Gibraltar. De Spaanse Nederlanden, grofweg het huidige België, kwamen uiteindelijk in Oostenrijkse handen.
Een blijvende naam
De Vrede van Utrecht wordt gezien als een vroeg voorbeeld van het idee van een machtsevenwicht in Europa. In 2013 werd het driehonderdjarig jubileum in de stad groots herdacht.