Utrecht is een van de oudste steden van Nederland. De formele verjaardag is 2 juni 1122, de dag waarop keizer Hendrik V de stad stadsrechten verleende.
Wat stadsrechten betekenden
Met stadsrechten kreeg een nederzetting privileges die het leven en de handel vergemakkelijkten. Denk aan het recht om een eigen bestuur en rechtspraak te hebben, om markten te houden, om belasting te heffen en om de stad te versterken met muren en grachten. Voor Utrecht betekende het oorkonde van 1122 dat de burgers meer zeggenschap kregen tegenover de bisschop, die tot dan toe de dienst uitmaakte.
De stad groeit
Na 1122 kreeg Utrecht een stadsmuur en een verdedigingsgracht, de latere singel. Binnen de muren groeide de stad uit tot een van de grootste en rijkste steden van de Noordelijke Nederlanden, met vijf grote kerken die samen het kerkenkruis vormden: de Dom in het midden, met Sint-Pieter, Sint-Jan, Sint-Marie en de Abdij van Sint-Paulus eromheen.
Negenhonderd jaar in 2022
In 2022 vierde Utrecht het negenhonderdjarig bestaan met een jaar vol activiteiten. Er waren tentoonstellingen, buurtfeesten, een feestweek rond 2 juni en projecten in alle wijken. Het thema was vooral: de stad is van iedereen die er woont.
Terug in het archief
De oorkonde uit 1122 zelf is niet bewaard, maar de inhoud is bekend uit latere afschriften. Wie zich verder wil verdiepen in de geschiedenis van de stad, kan terecht bij https://hetutrechtsarchief.nl/.