Houten groeide vanaf de jaren zeventig van dorp tot forse gemeente. Opvallend is de opzet: auto's rijden via een ringweg naar de wijken, terwijl fietsers en voetgangers via een netwerk van paden direct naar het centrum en het station gaan. Houten wordt daarom vaak genoemd als voorbeeld van een fietsvriendelijke gemeente.
Het oude dorp rond de Oude Dorpskerk is bewaard gebleven, en het buitengebied met boomgaarden en forten van de Waterlinie ligt vlakbij.